Światowy Dzień Raka Trzustki 2026. Dlaczego ten nowotwór jest tak niebezpieczny?
19 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Raka Trzustki. Jego celem jest zwiększanie świadomości na temat choroby, która często zostaje wykryta dopiero w zaawansowanym stadium.
Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów w 2024 roku w Polsce zarejestrowano 4547 nowych przypadków raka trzustki. W tym samym okresie z powodu tego nowotworu zmarły 5102 osoby.
Liczby te nie oznaczają, że każdy pacjent, u którego rozpoznano chorobę w 2024 roku, zmarł w tym samym roku. Statystyka zgonów obejmuje również osoby, u których nowotwór wykryto wcześniej.
Rak trzustki odpowiada za nieco ponad 2 proc. nowych rozpoznań nowotworów złośliwych w Polsce, ale jego udział wśród przyczyn zgonów onkologicznych jest znacznie wyższy.
Jednym z największych problemów jest późne rozpoznanie choroby. Z informacji przedstawionych przez lekarzy wynika, że u 40–50 proc. pacjentów w chwili diagnozy występują już przerzuty, a u kolejnych 30–40 proc. nowotwór jest miejscowo zaawansowany.
Jakie są pierwsze objawy raka trzustki? Na te sygnały zwracają uwagę lekarze
Rak trzustki nie daje jednego charakterystycznego objawu, który pozwalałby jednoznacznie rozpoznać chorobę.
Niepokój powinny jednak wzbudzić utrzymujące się lub niewyjaśnione dolegliwości, takie jak:
Żółtaczka – zażółcenie skóry i białek oczu, któremu mogą towarzyszyć ciemny mocz, jasny stolec i świąd skóry.
Ból brzucha lub pleców – szczególnie ból w nadbrzuszu albo środkowej części pleców.
Niezamierzona utrata masy ciała – chudnięcie bez zmiany diety czy aktywności fizycznej, często połączone z utratą apetytu.
Nowo rozpoznana cukrzyca po 50. roku życia – zwłaszcza gdy towarzyszy jej nagły spadek masy ciała.
Długotrwałe problemy trawienne – nudności, wzdęcia, szybkie uczucie sytości lub tłuszczowe biegunki.
Objawy te mogą występować także w wielu innych chorobach i same w sobie nie oznaczają nowotworu. Wymagają jednak właściwej oceny lekarskiej.
Przy wystąpieniu żółtaczki zalecany jest pilny kontakt z lekarzem. Pozostałych dolegliwości nie należy przeczekiwać, szczególnie jeśli utrzymują się przez ponad dwa tygodnie lub się nasilają.
Onkolog ze Zgorzelca: chorzy często zgłaszają się zbyt późno
Na problem późnego rozpoznania zwraca uwagę dr n. med. Marcin Wolski, specjalista onkologii klinicznej, dyrektor medyczny szpitala w Zgorzelcu i kierujący Oddziałem Onkologii Klinicznej.
– Rak trzustki długo rozwija się skrycie, a kiedy daje o sobie znać, robi to objawami, które i pacjent, i lekarz łatwo przypisują czemuś innemu: bólem pleców, niestrawnością, chudnięciem tłumaczonym stresem. Dlatego większość chorych trafia do onkologa wtedy, gdy guza nie można już usunąć. Żółtaczka bez bólu, spadek masy ciała bez wyraźnej przyczyny albo cukrzyca rozpoznana po pięćdziesiątce, której towarzyszy chudnięcie, to wskazania do pilnej diagnostyki obrazowej, a nie do dalszej obserwacji – mówi dr n. med. Marcin Wolski.
Specjalista podkreśla, że znaczenie ma nie tylko rozpoznanie niepokojących objawów, ale również sprawne przeprowadzenie diagnostyki.
Leczenie raka trzustki. Dlaczego czas rozpoznania ma tak duże znaczenie?
Jak wyjaśnia dr n. med. Wojciech Hap, kierownik Oddziału Chirurgii Ogólnej z Pododdziałem Chirurgii Onkologicznej, możliwość operacyjnego usunięcia nowotworu zależy przede wszystkim od jego zaawansowania.
W przypadku raka trzustki zabieg chirurgiczny połączony z chemioterapią może dawać szansę na wyleczenie, ale nie każdy pacjent kwalifikuje się do takiego postępowania.
Operacje trzustki należą do skomplikowanych zabiegów i powinny być wykonywane w ośrodkach mających odpowiednie doświadczenie.
U większości pacjentów podstawą leczenia pozostaje terapia systemowa, przede wszystkim chemioterapia. Jej zadaniem w zaawansowanej chorobie jest wydłużenie życia oraz ograniczanie dolegliwości.
Podejrzenie raka trzustki. Gdzie szukać pomocy i czym jest karta DiLO?
Osoba, która zauważy niepokojące objawy, powinna zgłosić się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.
W przypadku podejrzenia nowotworu lekarz może skierować pacjenta na dalszą diagnostykę oraz wystawić kartę DiLO, czyli Kartę Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego.
Karta umożliwia korzystanie z szybkiej ścieżki diagnostycznej w ramach NFZ. Zgodnie z założeniami systemu diagnostyka wstępna i pogłębiona nie powinna trwać łącznie dłużej niż siedem tygodni.
Odpowiednią kartę może wystawić również lekarz specjalista lub lekarz szpitalny udzielający świadczeń w ramach NFZ.
Światowy Dzień Raka Trzustki jest okazją do przypomnienia, że wczesne rozpoznanie choroby zwiększa możliwości leczenia. Nie każdy ból brzucha czy pleców oznacza nowotwór, ale utrzymujących się i niewyjaśnionych objawów nie warto ignorować.
Źródło: Materiał opracowano na podstawie informacji prasowej Wielospecjalistycznego Zespołu Opieki Zdrowotnej „Bolesławiec–Zgorzelec” z 18 listopada 2026 roku, zawierającej wypowiedzi dr. n. med. Marcina Wolskiego i dr. n. med. Wojciecha Hapa. Dane statystyczne: Krajowy Rejestr Nowotworów.
Więcej informacji o placówce: Szpital w Zgorzelcu
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.