Powódź 2024. Jak poinformował wiceprezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Mateusz Balcerowicz, jednym z proponowanych rozwiązań jest wykup działek na terenach szczególnie zagrożonych wystąpieniem powodzi. Plan ten, choć ambitny, wymaga współpracy samorządów, mieszkańców i instytucji rządowych.

Wrześniowa powódź 2024 – tragiczne skutki

Ostatnia powódź, która nawiedziła ziemię kłodzką we wrześniu 2024 roku, miała ogromny wpływ na region. Zniszczonych zostało ponad 20 tys. budynków, z czego około 5 tys. znajdowało się na terenach o najwyższym ryzyku powodziowym, tzw. "wodzie jednoprocentowej".

Są to obszary, na których od 2018 roku obowiązuje zakaz zabudowy. Powódź przyniosła również falę o pojemności 26 mln m³, co było 21-krotnością pojemności zniszczonego zbiornika retencyjnego w Stroniu Śląskim.

Kompleksowe rozwiązania

Według Mateusza Balcerowicza, zabezpieczenie przeciwpowodziowe wymaga wielowymiarowego podejścia. Kluczowe działania obejmują m.in. wykup działek na terenach najbardziej zagrożonych, aby umożliwić rozlewanie się rzek w sposób kontrolowany, budowę dodatkowych zbiorników retencyjnych oraz umocnień przeciwpowodziowych, tworzenie miejsc retencji naturalnej w lasach, zagłębieniach terenu, na polach i łąkach.

Balcerowicz podkreślił, że proces wykupu działek wymaga dialogu z mieszkańcami i samorządami.

Mieszkańcy, których domy zostały zniszczone, są otwarci na rozmowy, ale najważniejsze jest wypracowanie rozwiązań akceptowalnych dla obu stron
– zaznaczył Mateusz Balcerowicz.

Plan ochrony zlewni Nysy Kłodzkiej

Prace nad projektem zabezpieczenia przeciwpowodziowego dla zlewni Nysy Kłodzkiej już trwają. Obejmują one tereny o powierzchni blisko 4,9 tys. km², które leżą na południu Dolnego Śląska i zachodzie Opolszczyzny. Inwestycja, której koszt szacowany jest na 400–500 mln euro, ma być finansowana z budżetu państwa, środków Unii Europejskiej oraz Banku Światowego.

Pierwsze warianty projektu przedstawiono już Ministerstwu Infrastruktury i Kancelarii Premiera. Wkrótce mają ruszyć konsultacje społeczne, które będą kluczowym etapem w procesie decyzyjnym.

Powódź jako wyzwanie cywilizacyjne

Historia pokazuje, że zlewnia Nysy Kłodzkiej jest szczególnie narażona na powodzie – od 1310 roku na tych terenach odnotowano ponad 50 wielkich wezbrań wód. Ostatnie katastrofalne powodzie miały miejsce w 1997 i 1998 roku, a kolejne wydarzenie w 2024 roku jest kolejnym ostrzeżeniem.

Powodzie na przestrzeni lat

1310 – Pierwsza odnotowana wielka powódź w Kotlinie Kłodzkiej, opisana w kronikach.
1598 – Katastrofalne wezbranie wód, które zniszczyło wiele budynków w regionie.
1736 – Duża powódź, która dotknęła m.in. Bystrzycę Kłodzką i Kłodzko.
1827 – Wielka woda spowodowała ogromne straty materialne, zalewając wsie i miasta.
1903 – Jedna z najtragiczniejszych powodzi w historii Kotliny Kłodzkiej. Woda zniszczyła setki domów i infrastrukturę w regionie.
1938 – Kolejna katastrofalna powódź, która nawiedziła Ziemię Kłodzką, wywołując duże zniszczenia w Kłodzku, Bystrzycy Kłodzkiej i okolicach.
1952 – Powódź o ogromnej skali, związana z intensywnymi opadami deszczu.
1997 – Tzw. "powódź tysiąclecia". Jedna z największych klęsk żywiołowych w historii Polski. Zniszczone zostały setki domów, a tysiące ludzi musiało opuścić swoje domy. Kłodzko i okolice ucierpiały bardzo dotkliwie.
1998 – Powódź nawiedziła Kotlinę Kłodzką zaledwie rok po katastrofie z 1997 roku, przynosząc kolejne zniszczenia.
2024 – Wrześniowa powódź, w wyniku której zniszczonych zostało ponad 20 tys. budynków. Była to jedna z największych powodzi w regionie w ostatnich dekadach.

Powodzi nie da się w pełni uniknąć, ale musimy nauczyć się z nią żyć – trzymać powódź z dala od ludzi i odwrotnie. Inwestycje w zabezpieczenia przeciwpowodziowe są kluczowe dla ochrony życia i mienia mieszkańców – kwituje Mateusz Balcerowicz.

Przyczyny powodzi

Kotlina Kłodzka, malowniczy region otoczony Sudetami, od wieków zmaga się z problemem powodzi. Przyczyną tego są przede wszystkim intensywne opady deszczu, które w połączeniu z charakterystyką terenu prowadzą do szybkich i nieprzewidywalnych wezbrań rzek, takich jak Nysa Kłodzka, Bystrzyca Dusznicka czy Biała Lądecka.

Nie bez znaczenia jest również topografia tego obszaru – górzysty teren i jego zalesienie sprzyjają szybkiemu spływowi wód opadowych, co utrudnia ich naturalne wchłanianie i spowalnianie przepływu. Na problem ten nakłada się także historyczny brak odpowiednich zabezpieczeń przeciwpowodziowych, takich jak wały czy zbiorniki retencyjne.

Potrzeba dalszych inwestycji i edukacji

Kluczowe jest kontynuowanie prac nad kompleksowym systemem ochrony przeciwpowodziowej. Budowa kolejnych zbiorników retencyjnych, umacnianie wałów oraz zagospodarowanie terenów zalewowych to niezbędne elementy strategii minimalizowania ryzyka powodziowego.

Nie można także zapominać o edukacji mieszkańców. Podnoszenie świadomości na temat zagrożeń i sposobów radzenia sobie z żywiołem jest istotnym krokiem w budowaniu odporności regionu na skutki zmian klimatycznych.

Powodzie są zjawiskiem, którego całkowite wyeliminowanie nie jest możliwe. Jednak dzięki odpowiednim działaniom i współpracy lokalnych społeczności, samorządów oraz instytucji odpowiedzialnych za gospodarkę wodną, można skutecznie ograniczać ich skutki i zwiększać bezpieczeństwo mieszkańców Kotliny Kłodzkiej.

Co dalej?

Decyzje dotyczące wykupu działek oraz budowy kompleksowych zabezpieczeń będą podejmowane w najbliższych miesiącach. Zainteresowani mieszkańcy i samorządy powinni aktywnie uczestniczyć w konsultacjach społecznych, aby współtworzyć bezpieczniejszą przyszłość dla regionu.

Wody Polskie (12)

Wykup działek na terenach powodziowych

Nowa Ruda: Wody Polskie przez brak pieniędzy nie czyszczą i ...