Transformacja Energetyczna w Regionie: Przewodnik Nowoczesnego Prosumenta

W 2026 roku Polska osiągnęła historyczny przełom – udział odnawialnych źródeł energii (OZE) w mocy zainstalowanej przekroczył 50%. Kluczowym filarem tej zmiany jest energetyka rozproszona, czyli mikroinstalacje tworzone przez prosumentów.

Dla mieszkańców Gminy Miejskiej Nowa Ruda, Gminy Nowa Ruda i Gminy Radków, położonych w specyficznym, górzystym terenie, prosumpcja to nie tylko ekologia , ale przede wszystkim strategia obrony przez rosnącymi kosztami energii.

Kim jest prosument?

Prosument to producent energii na własne potrzeby ze źródeł odnawialnych. Innymi słowy, to konsument, który sam produkuje energię ze swojej mikroinstalacji. Może to być osoba fizyczna, rolnik, wspólnota mieszkaniowa czy przedsiębiorca, o ile produkcja energii nie stanowi jego głównej działalności. Najczęściej prosumenci wytwarzają energię w oparciu o instalacje fotowoltaiczne. 

W 2026 roku rynek dojrzał, przechodząc od prostych paneli fotowoltaicznych na dachach do inteligentnych systemów hybrydowych.

Modele prosumpcji w regionie

Wszystkie trzy gminy już od dłuższego czasu szukają projektów i pozyskują środki unijne na termomodernizację budynków (a jej wymagających jest jeszcze sporo) i fotowoltaikę. Miasto i gminy nie tylko budują instalacje fotowoltaiczne na budynkach publicznych, ale też wspierają mieszkańców w pozyskiwaniu środków na instalacje prywatne, czyli w prywatnych domach. Gmina Radków jako partner wielu projektów oferuje też wsparcie w ramach funduszy na transformację energetyczną budynków. W Radkowie i gminie Nowa Ruda instalacja paneli fotowoltaicznych łączy się często z zakładaniem pomp ciepła, a to z kolei pozwala na maksymalne wykorzystanie darmowej energii. I co najważniejsze uniezależnienie się od rosnących cen opału. W tych dwóch gminach realizowany jest też projekt termomodernizacji budynków infrastruktury publicznej (m. in. muzeum, centrum kultury, budynek urzędu gminy, Europejski Dom Spotkań Młodzieży), a prace w ramach projektu obejmą wykonanie docieplenia przegród, modernizację c.w.u. oraz c.o. wraz z wymianą źródeł ciepła, budowę instalacji wytwarzania energii elektrycznej z OZE wraz z magazynami energii. Pośrednimi odbiorcami projektu będą także osoby czasowo przebywające w pobliżu modernizowanych budynków, którzy dzięki poprawie estetyki budynków będą postrzegać gminy jako atrakcyjne turystycznie i inwestycyjnie.

Inwestycja w fotowoltaikę w 2026 roku wymaga uwzględnienia magazynowania energii, co jest promowane przez nowe programy dotacyjne.

Średnie koszty instalacji PV z magazynem energii:

Jak zostać prosumentem?

1. Trzeba sprawdzić i wiedzieć, ile zużywa się prądu. Jest to podstawa całego procesu. Tylko tak można dobrać odpowiednio instalację do swoich potrzeb.
2. Znaleźć miejsce: należy sprawdzić, czy możemy zamontować panele fotowoltaiczne na dachu czy na ziemi, czy jest odpowiednia ilość miejsca i odpowiednia ekspozycja.
3. Znaleźć firmę: można skorzystać z poleceń sąsiada, znajomego, znaleźć firmę poprzez stronę internetową. Firmy często pomagają również w znalezieniu miejsca i doradzają w tym zakresie, również co do wielkości instalacji, jej mocy, czy warto zamontować magazyn energii.
4. Firma instaluje panele fotowoltaiczne oraz falownik. 
5. Należy złożyć wniosek do Operatora Systemu Dystrybucyjnego. W powiecie kłodzkim jest to Tauron Dystrybucja. Może on sprawdzić poprawność montażu. Wymieni Twój licznik na dwukierunkowy. Po podpisaniu Umowy możesz „produkować” prąd i zostajesz prosumentem.

Na początku drogi warto rozejrzeć się za dofinansowaniem. W tym celu można zadzwonić do gminy i rozpytać o możliwość wsparcia.

W 2026 roku NFOŚiGW oraz WFOŚiGW dysponują rekordowym budżetem (ponad 37 mld zł na transformację).

Dostępne instrumenty wsparcia:

• Mój Prąd 7.0: dofinansowanie do 28 tys. zł (w tym 7 tys. zł na PV, 16 tys. na magazyn energii, 5 tys. na magazyn ciepła).
• Czyste Powietrze: Program dla budynków jednorodzinnych dedykowany przede wszystkim wymianie nieefektywnych przestarzałych źródeł ciepła i termomodernizacji. 

Korzyści z bycia prosumentem to przede wszystkim niższe rachunki za prąd. Część prądu pochodzi z własnej instalacji, więc nie trzeba kupować go z sieci. W dobrze dobranym systemie można pokryć znaczną część zapotrzebowania domu. Drugą korzyścią jest większa niezależność. Wzrost cen energii ma mniejszy wpływ na gospodarstwo domowe, które produkuje własny prąd. Nie oznacza to pełnej niezależności, ale zdecydowanie zwiększa kontrolę nad kosztami. Kolejną zaletą jest możliwość dalszej optymalizacji. Prosument może rozwijać swój system o magazyn energii, automatykę czy bardziej zaawansowane modele rozliczeń. To pozwala stopniowo zwiększać efektywność całego rozwiązania.

Podsumowując, proces stawania się prosumentem w regionie noworudzko – radkowskim to strategiczne przejście od biernej konsumpcji do aktywnego zarządzania energią. Poprzez synergię rzetelnego audytu energetycznego, nowoczesnych technologii fotowoltaicznych oraz dostępnego wsparcia finansowego mieszkańcy stają się kluczowym ogniwem bezpiecznej infrastruktury energetycznej Dolnego Śląska i obniżają swoje koszty.