Biogazownia tak, ale może w przyszłości

Biogazownia rolnicza to zaawansowana instalacja przemysłowa, w której zachodzi proces beztlenowej fermentacji metanowej materii organicznej. Kluczowym elementem jest stabilność procesu chemicznego, który pozwala na utylizację odpadów przy jednoczesnej produkcji biogazu o wysokiej zawartości metanu.

Biogazownie rolnicze mogą stać się jednym z kluczowych narzędzi dywersyfikacji dochodów w gospodarstwach, sposobem na zagospodarowanie nadwyżek żywności i odpadów, a przy tym realnie obniżać ślad węglowy polskiego rolnictwa. 

Już 1 października 2026 r. ma ruszyć nabór wniosków „Energia dla Wsi” realizowany przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, gdzie rolnicy i spółdzielnie energetyczne będą mogły uzyskać nawet do 20 mln zł dotacji oraz pożyczkę pokrywającą do 100% kosztów (do 25 mln zł). Natomiast aktywni rolnicy w tym roku w październiku będą mogli skorzystać z programu OZE i efektywność energetyczna (ARiMR), gdzie kwota wsparcia wyniesie do 1,5 mln zł.

Obecnie możliwe jest skorzystanie z preferencyjnego kredytu z dopłatą ARiMR do oprocentowania. Dla gospodarstw biogazownia rolnicza to coraz częściej sposób na tańszą energię i większą niezależność od cen prądu.

Aby powstała biogazownia rolnicza warto zwrócić uwagę na wymogi w zakresie dokumentacji tego przedsięwzięcia: warunki przyłączeniowe, czy jest potrzebna decyzja środowiskowa oraz szkolenie energetyczne. Szkolenia w zakresie efektywności energetycznej dla biogazowni rolniczych są kluczowe w kontekście naborów wniosków organizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), szczególnie w ramach Planu Strategicznego dla WPR 2023-2027 (wymóg konieczny aby skorzystać z wsparcia).

Dostępność dofinansowań potwierdza to, że biogazownie rolnicze są coraz bardziej popularne, a odnawialne źródła energii przestają być dodatkiem, a zaczynają pełnić rolę realnego zabezpieczenia finansowego gospodarstw.

Szacunkowa wartość energetyczna wybranych substratów rolniczych:

Region noworudzko – radkowski, ze względu na bliskość Parku Narodowego Gór Stołowych, wymaga szczególnego podejścia do planowania inwestycji. Na terenie regionu noworudzko – radkowskiego brak jest biogazowni rolniczej. Region ten charakteryzuje się innym typem inwestycji energetycznych (głównie fotowoltaika, głęboka termomodernizacja budynków). Najbliższa regionowi będzie Biogazownia Łagiewniki (BIOZE Sp. z o. o. ) o mocy ok. 0,499 MW, służąca do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła w procesie kogeneracji z wykorzystaniem biogazu rolniczego. Planowana jest natomiast budowa biogazowni w gminie wiejskiej Kłodzko. Zgodnie z informacjami z klastra energii ARES, do którego należy gmina, trwają zaawansowane rozmowy nad budową takiej instalacji. 

22.03.2026 r. w Centrum Aktywności Lokalnej w Kłodzku odbyła się konferencja pn. „Produkcja biogazu z odpadów rolniczych i organicznych”, na której przedstawiono duński model biznesowy związany z produkcją biometanu. 

W regionie temat biogazowni rolniczej pojawia się więc coraz częściej. 

Kluczowym aspektem jest zachowanie ładu przestrzennego i akceptacja społeczna.

Analiza ograniczeń i wytycznych:

• Odległości techniczne: zgodnie z obowiązującymi przepisami, zbiorniki biogazu muszą być zlokalizowane min. 20 m od budynków mieszkalnych i 5 m od granicy działki. W celu minimalizacji wpływu na krajobraz turystyczny zaleca się jednak zwiększenie tych odległości.
• Logistyka substratów: wybór lokalizacji musi uwzględniać nośność lokalnych dróg oraz unikać tras o dużym natężeniu ruchu turystycznego, aby transport biomasy nie kolidował z turystyką.
• Hermetyzacja: nowoczesne biogazownie są systemami całkowicie zamkniętymi, co eliminuje problem nieprzyjemnych zapachów – jest to warunek konieczny dla inwestycji w tym regionie. 

Budowa biogazowni to nie tylko ochrona klimatu, ale przede wszystkim dywersyfikacja dochodów. 

Matryca korzyści wdrożenia technologii biogazowej:

Choć obecnie na terenie partnerstwa noworudzko – radkowskiego nie ma czynnych biogazowni rolniczych, technologia ta może stanowić kierunek dla regionu. 

Kluczem do sukcesu w regionie turystycznym jest model biogazowni mikro i małej skali (do 50-100 kW), które są łatwiejsze do wkomponowania w krajobraz i budzą mniejszy opór społeczny. Jest to koncepcja wpisująca się w transformację energetyczną obszarów wiejskich, jednak specyfika turystyczna i krajobrazowa regionu rodzi wyzwania. Biogazownia rolnicza to szansa na nowoczesną gospodarkę odpadami i energią, ale w regionie o charakterze turystycznym, jakim jest okolica Nowej Rudy i Radkowa, kluczowe będzie wybranie lokalizacji niekolidującej z funkcją turystyczną i zyskanie akceptacji społecznej.