Wiedz i korzystaj

W regionie noworudzko – radkowskim, ze względu na górzysty teren i specyficzną zabudowę możemy wziąć pod uwagę dwie ścieżki energetyczne:

1. Prosument indywidualny: produkuje prąd na własne potrzeby (tu: instalacje do 50 kW); rozliczenie na podstawie systemu net-billing, który w roku 2026 opiera się na cenach godzinowych. Nadwyżka energii sprzedawana jest do sieci, a braki dokupowane. Niezbędnym elementem staje się magazyn energii, który zwiększa opłacalność tej inwestycji i pozwala na magazynowanie energii w godzinach południowych i wykorzystywanie jej w godzinach wieczornych.
2. Członek spółdzielni energetycznej: grupa „sąsiadów”, która wspólnie produkuje energię                   w wybranej lokalizacji i korzysta z niej. Pozwala to na wyrównanie szans dla tych, którzy ze względu na np. ukształtowanie terenu, czy słabą ekspozycję słoneczną, albo brak możliwości technicznych, nie mogą samodzielnie zainstalować na swojej nieruchomości instalacji.

Strategia efektywności w regionie noworudzko – radkowskim:

Z wdrożeniem rozwiązań technicznych ściśle związane jest wsparcie finansowe. Dla inwestycji OZE można wskazać Program Mój Prąd, Energia dla Wsi, Czyste Powietrze i Program FENIKS. Warto zawsze zapytać w gminie o programy wsparcia, jeżeli planuje się inwestycje w OZE. Dzięki temu nie przegapi się żadnego dofinansowania. 

W regionie noworudzko – radkowskim wszystkie trzy gminy skutecznie pozyskały fundusze na poprawę efektywności energetycznej. Renowacja świetlic wiejskich i budynków użyteczności publicznych to początek zmian i transformacji energetycznej tego regionu oraz kontynuacja działań opartych na wymianach nieefektywnych źródeł ciepła i termomodernizacji budynków. 

Plany utworzenia spółdzielni energetycznej mogą być odpowiedzią na unikalną rzeźbę terenu i drogą do obniżenia kosztów energii dla rolnictwa i MŚP. Może to być kolejny krok, wspólny, dla regionu, który jeszcze bardziej przyczyni się do transformacji energetycznej. 

Dla założenia spółdzielni energetycznej wymagane jest co najmniej 3 podmioty (osoby fizyczne, prawne, samorząd). Działanie spółdzielni energetycznych opiera się na zasadzie produkcji energii jak najbliżej miejsca jej zużycia. Jeżeli mamy nadwyżkę, możemy ją odsprzedać, a dochody, które trafiają do kasy spółdzielni, są dzielone między członków lub inwestowane w dalszy rozwój. Dzięki temu spółdzielnia staje się nie tylko źródłem obniżonych rachunków za prąd, ale także motorem lokalnego rozwoju. Podstawą każdej spółdzielni energetycznej jest praca zespołowa i wspólne finansowanie infrastruktury. Oznacza to, że inwestujemy w panele fotowoltaiczne, magazyny energii czy biogazownie – w zależności od potrzeb i charakterystyki okolicy. W efekcie uzyskujemy większą niezależność energetyczną, a przy okazji możemy liczyć na stabilizację cen prądu, co ułatwia planowanie wydatków.

W regionie noworudzko – radkowskim, jako terenie o trudnym ukształtowaniu terenu, które determinuje proces inwestycyjny, przed zamierzoną inwestycją należy zweryfikować kryteria techniczno – formalne. 

Prosument natomiast jest konsumentem energii wyprodukowanej przez siebie z użyciem posiadanej instalacji technologicznej. Wytwarza ją na własne potrzeby, wykorzystując do tego odnawialne źródła, jak choćby promieniowanie słoneczne. 

Możemy mówić o prosumencie indywidualnym, czyli osobie fizycznej lub podmiocie, który jest jednocześnie konsumentem i producentem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, najczęściej z fotowoltaiki zainstalowanej na własnym dachu, pod warunkiem, że produkcja energii z OZE nie stanowi przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej i moc instalacji nie przekracza 50 kWp. 

Wyróżniamy także prosumenta zbiorowego (od 1 kwietnia 2022 r.), który produkuje i używa energię z instalacji OZE należących do danego budynku wielolokalowego. Spółdzielnia mieszkaniowa, która zdecyduje się wybudować instalację fotowoltaiczną na swoim dachu lub gruncie, może przekazywać wyprodukowany prąd pojedynczym mieszkańcom danej wspólnoty, którzy zawarli umowę prosumencką, a nie tylko wykorzystywać go na potrzeby wspólnoty, np. do oświetlania budynku.  

Każda z osób współnoty jest wówczas prosumentem, a co za tym idzie na każdego lokatora objętego umową producencką przysługuje 50 kW. Dla przykładu – jeśli zbierze się 4 lokatorów, mogą oni zbudować instalację o mocy 200 kW i każdy z nich będzie prosumentem.  

Ostatni to prosument wirtualny i jest to nowy model dopuszczający wytwarzanie energii z OZE w miejscu innym niż zużycie – odbiorca nie musi mieć instalacji na własnej działce czy dachu. Status prosumenta wirtualnego można uzyskać od 2 lipca 2025 roku, choć wdrożenie tego systemu będzie możliwe dopiero jesienią 2026 r. Warto tu dowiadywać się u swojego Operatora (w powiecie kłodzkim: Tauron Dystrybucja). 

Energetyka obywatelska w regionie noworudzko – radkowskim powinna opierać się na hybrydyzacji źródeł, czyli ich łączeniu. Ze względu na specyfikę terenu rekomenduje się w Gminie Miejskiej Nowa Ruda (zabudowa wielorodzinna): priorytetem pozostaje model prosumenta lokatorskiego pozwalający na obniżenie kosztów utrzymania części wspólnych budynku. Natomiast dla regionu Nowej Rudy i Radkowa dla obszarów wiejskich najbardziej efektywnym modelem jest spółdzielnia energetyczna ze względu na:

1. Redukcję kosztów transakcyjnych: wspólne występowanie o warunki przyłączenia.
2. Optymalizację autokonsumpcji: bilansowanie zapotrzebowania między gospodarstwami domowymi a innymi podmiotami.

• 3. Preferencje w dotacjach: wyższe punktowanie projektów grupowych w regionalnych funduszach ochrony środowiska.